Manastir Ravanica nalazi se u podnožju Kučajskih planina kod Ćuprije. Podigao ju je sveti knez Lazar između sedamdesetih i osamdesetih godina 14. veka.

Gledajući ktitorsku kompoziciju sa portretima svetog kneza Lazara, njegovih sinova Stefana i Vuka i kneginje Milice zaključuju se da je završetak radova bio pre kraj Lazareve vladavine od 1386. do 1388. godine. Ali nakon detaljnijih konzervatorskih radova, utvrđeno je da je kompozicija naslikana posle prvobitnog živopisa, posle bitke na Kosovu.

Kako bi podigao manastir i održao ga na dostojnoj visini knez Lazar nije žalio sredstva. Hteo je da podigne mesto za sklonište i za života i posle smrti.

Posle Kosovskog boja i pogibije Lazara na Vidovdan 1389. godine njegove mošti su prvo položene u prištinsku crkvu Vaznesenja, da bi 1392. godine prenesene u Ravanicu. Za vreme velike seobe monasi su 1690. godine preneli njegove mošti u Novu Ravanicu kod Vrdnika, gde su ostale do 1942, nakon čega su prebačene u Sabornu crkvu u Beogradu. U maju 1954. Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve doneo je odluku o vraćanju moštiju svetog kneza Lazara u Ravanicu. Ova odluka je sprovedena tek 1988. neposredno pre obeležavanja 600 godina Boja na Kosovu.

Nakon što su Lazareve mošti prebačene iz Prištine u Ravanicu manastir je postao mesto hodočašća i centar gde se stvarao kult kneza Lazara i svih kosovskih mučenika. Pretpostavlja se da je već tada Ravanica bila neka vrsta monaške škole, ali tek od 17. veka postoje zapisi od učiteljima.

Nakon Kosovske bitke srpska država je proživljavala težak period, a samim tim i srpske svetinje. Ravanica je pljačkana i pustošena nekoliko puta: 1396., 1398., 1436., 1686. i 1687. godine, kao i krajem 18. veka za vreme Kočine krajine. Postoji zapis arhimandrita Georgija da su Turci posle drugog pada Smedereva i konačnog osvajanja Srbije opustošili manastir i odneli svo zlato i Srebro koje su našli. Na sreću samu crkvu nisu uništavali.

Nakon velikog rata između Osmanskog carstva i ”Svete lige” i povlačenja austrijske vojske iz Srbije Ravanica je proživela i nova razaranja. Povlačeći se ka današnjoj Vojvodini, monasi uzeše kneževe mošti i najnužniji inventar i preneše ih u današnji manastir Nova Ravanica. Nakon Požarevačkog mira kada je deo današnje centralne Srbije pripao Austriji, pa time i manastir Ravanica monasi su se prvi put vratili u manastir. Porušen manastir obnovio je jeromonah Stefan Daskal, čiji je portret izrađen u priprati severno od ulaznih vrata.

Manastir je najviše obnovljen za vreme arhimandrita Dionisija Popovića-Đune. U to vreme knez Aleksandar Karađorđević obnovio je manastir 1844. godine, a 1849. izgradio manastirski konak koji i danas postoji.

Za vreme arhimandrita Makarija Miletića, takođe urađeno je mnogo za obnovu i rekonstrukciju manastira. On je na Vidovdan 1939. godine organizovao veličanstven u proslavu 550-godišnjice od Kosovske bitke. Arhimandrit Makarije je streljan od strane Nemaca jer je pomagao borbu protiv okupatora, a manastirska imovina je sva uništena.

Gledajući arhitekturu i ukrasne reljefe, kao i fresko-slikarstvo manastir Ravanica predstavlja početak ”Moravske škole”, novog stilskog pravca u našem slikarstvu. Oslikavanje je završeno između 1385.  i 1387. godine. Sve freske nisu završene iste godine, a bilio je više autora.

Najveću umetničku vrednost u manastiru predstvljaju srednje zone, gde su freske radili dvojica veoma dobrih majstora. Jedan od njih je bio Konstantin, koji je upisao svoje ime na fresci jednog ratnika. U ravaničkom slikarstvu posebno se izdvajaju kompozicije Pričešće Apostola i Poklonjenje Agencu u oltaru i ciklus Velikih praznika u gornjim zonama manastira. Ostale površine pokrivene su zidnim slikama iz 1721. godine.

Danas je Ravanica ženski manastir, od oktobra 1946. godine. Mnogo puta uništavan tokom svoje burne prošlosti govori o teškom periodu po srpsku državu, kada smo gubili slobodu, ali nikada nismo gubili veru i nadu, ni ti smo zaboravljali svoje svetinje.

 

stazamanemanjica

 

 

Literatura:

1. Srpski pravoslavni manastir Ravanica – Eparhija Braničevska, ravanica.rs

2. Manastir Ravanica, Mirjana Ljubinković, Republički zavod za zaštitu spomenika kulture, Beograd, 2002

POSTAVI ODGOVOR

molimo unesite svoj komentar!
ovdje unesite svoje ime